Een filosofisch perspectief
- Mozes met de stenen tafelen
Is de God van het Oude Testament, het eerste deel van de Bijbel, wreed? Dat is een goede vraag. Dawkins, bekend atheïst, noemt de God van het Oude Testament ‘het meest onaangename karakter dat fictie heeft voortgebracht’. Dank u. En wat kunnen christenen inbrengen tegen een God die opdracht geeft volken uit te roeien, vrouwen en kinderen over de kling te jagen en harten van koningen hard maakt zodat zij en hun volk te gronde gaan?
Soms lijkt het erop dat het karakter van God m.n. in het Oude Testament een potentiële bron van verlegenheid kan zijn voor christenen. De God die zij aanbidden en toegewijd dienen doet dingen die wij vandaag niemand aan zouden durven doen. We staan met een mond vol tanden tegenover de atheïst die overduidelijk de immoraliteit van de bijbelse God aantoont en daarmee de onmogelijkheid van zijn bestaan.
Om deze vraag te beantwoorden, moeten we de zaak in twee stukken knippen. In de eerste respons, zullen we zien in welk kader de aantijging gedaan wordt. Kan het als argument door een atheïst gebruikt worden tegen God? We zullen zien dat dit zeer problematisch is.
Het tweede gedeelte zal behandelen waarom het Oude Testament God zo portretteert en waarom dat niet in tegenspraak is met het beeld van God in het Nieuwe Testament. Kern van de zaak is dat we God zien zoals Hij is en dat we de mens daartegen afmeten.
1. De filosofische context
We zullen nu eerst kijken naar de context waarin de aantijging meestal wordt gedaan. De atheïst gebruikt het om aan te tonen hoe onwaarschijnlijk het bestaan van God is. Het gaat eigenlijk om een filosofisch vraagstuk. Het christelijk wereldbeeld is inconsistent omdat de christelijke God gebaseerd is op een mythische voorwetenschappelijke fantasie. De God van het Oude Testament is net als de goden van het polytheïsme van de Grieken en de Romeinen. Die deden alles wat bij mensen verboden was, maar ze kwamen ermee weg, omdat ze goden waren. Uiteindelijk waren deze godsvoorstellingen niets anders dan een weerspiegeling van de mens zelf. Zo ook met de God van het Oude Testament. Die is allesbehalve een verheven heilige, moreel zuivere God. Ook deze God is verzonnen en bestaat niet.
De structuur van het argument (A) gaat ongeveer zo:
Of misschien werkt het argument (B) ook zo:
2. De morele meetlat
Als we kijken naar argument (A) kunnen we weinig inbrengen tegen stelling (1). Inderdaad is God volmaakt. Een onvolmaakte God is per definitie geen God, omdat volmaaktheid een noodzakelijke eigenschap is van God. Stelling 2 ‘De God van de Bijbel is immoreel’ ligt echter heel wat moeilijker. Kan de atheïst dit op enigerlei wijze bewijzen? ‘Ja’, zal hij zeggen, ‘dat kan ik’. Hij zal dan aanvoeren dat God genocide liet plegen en mensen doelbewust te gronde richt. Naar onze maatstaven is dit immoreel.
Toch is dit problematisch. Op grond van welke argument moet dat als immoreel worden beschouwd? Welke maatstaf hanteert de atheïst daarvoor? Biedt zijn eigen wereldbeeld aanknopingspunten voor een objectieve maatstaf waarmee wij het vermeende immorele handelen van God in het Oude Testament kunnen beoordelen? Een beroep op beschaving of algemene morele (desnoods) westerse maatstaven zal niet helpen. Die zijn immers afhankelijk van menselijke processen en ingebed in een historische ontwikkeling.
Hier krijgen we te maken met het lastige vraagstuk van hoe een moraal te gronden buiten een beroep op God. Het is filosofisch onmogelijk een moraal ergens te verankeren buiten een theïstisch raamwerk om. Er wordt alom net gedaan of dat geen probleem is, maar dat heeft meer te maken met het doorzwemmen binnen een reeds gesloten fuik dan het opzoeken van nieuwe wegen. Het mag dan wel algemeen aanvaard zijn binnen onze post-christelijke beschaving, maar elke poging om God af te meten met een eigen, menselijk, morele standaard is ten dode opgeschreven. Elke niet-theïstische (dus buiten God om) verklaring van moraal levert ons drijfzand. Het is een moraal die zich aanpast aan veranderende situaties, voor een vaste grond moeten we alsmaar dieper graven.
Uiteindelijk komen we vast te zitten. Gods bestaan afwijzen, omdat God immoreel zou zijn is onmogelijk, omdat er buiten God geen absolute morele maatstaf overblijft waar we God aan af kunnen meten. We concluderen dus dat stelling (2) in argument (A) onjuist is. De stelling is onmogelijk.
3. De beperkte geldigheid van de conclusie van argument A
Voordat we argument (B) bekijken eerst nog even dit. Stel dat het de atheïst wel zou lukken om te refereren naar een absolute morele maatstaf. Stel dat het mogelijk zou zijn met het morele argument de God van de Bijbel te ontkennen. Welke God zou dan ‘ontzenuwd’ zijn? Precies. Alleen de de God van de Bijbel. Is met het verwerpen van de God van de Bijbel aangetoond dat God niet bestaat? Nee, natuurlijk niet. Er zijn immers zoveel godsbeelden, zoveel religies die alle een ander perspectief bieden op God, een eigen definitie van God hebben. De conclusie in argument (A) ‘God bestaat niet’ is niet gerechtvaardigd.
In het beste geval zou de conclusie geldigheid hebben voor de God van het christelijk theïsme, maar aangezien – zoals we eerder zagen – dat stelling (2) van het argument niet deugt, zijn wij genoodzaakt ook de conclusie in zijn geheel te verwerpen.
4. Is het godsbeeld van het christelijk theïsme inconsistent
Argument (B) begint goed met te stellen dat een inconsistent godsbeeld niet acceptabel is. Maar is de tweede stelling juist? Stelling (2) ‘Het godsbeeld van de bijbel is inconsistent’ is eigenlijk helemaal afhankelijk van het morele argument zoals we dat in (A) vinden. Dit argument is dus bij voorbaat gedoemd.
De God van de Bijbel is niet inconsistent. Hij is een souvereine en moreel volmaakte God, die de mens als moreel wezen verantwoordelijk houdt. Alle mensen zijn moreel onvolmaakt en daarom is Gods oordeel – in wat voor vorm het komt – ten allen tijde gerechtvaardigd. Het feit dat dit oordeel niet gelijk en niet overal in dezelfde mate komt, maakt God niet ineens immoreel. Het komt eerder voort uit zijn liefde en barmhartigheid. Hij heeft barmhartig geduld met de mens en weerhoudt Zich meestal van een onmiddelijk rechtvaardig oordeel over de zondige mens. Wij kunnen verschillende moeilijke situaties in de Bijbel bovendien niet beoordelen, omdat wij niet alwetend zijn. God is dat wel. Alleen Hij kan bepalen waar, wanneer en of er geoordeeld moet worden.
Zo zien wij een volmaakte harmonie tussen de karaktertrekken die de Bijbel van God laat zien in het Oude Testament. Gods souvereiniteit, heiligheid, gerechtigheid, liefde en alwetendheid zijn in volmaakt evenwicht. Het godsbeeld van het Oude Testament is juist zeer consistent.
Conclusie
Dit argument werkt juist tegen het atheïsme, omdat het een pijnlijke zwakte blootlegt in het naturalistische wereldbeeld van de atheïst. De atheïst maakt gebruik van een absolute moraal om God te verwerpen maar wordt daardoor geconfronteerd met het feit dat er in zijn naturalistisch wereldbeeld geen ruimte is voor een absolute moraal. Dat is een probleem dat juist tegen het atheïsme getuigt.
In het volgende artikel over dit onderwerp zullen we die tekst van het Oude Testament serieus nemen. Wat heeft de God van de Bijbel tot ons en over ons te zeggen?
Gearchiveerd onder: apologetiek,artikel,atheïsme,natuurlijke theologie,theologie getagged: | atheïstisch argument,godsbeeld,Oude Testament
poef ! zijn deze hersenkronkels ooit getoetst door het in gesprek te brengen met een echte atheïst?
Probeer het eens bij geengod@atheismecampagne.nl
dat is onze grote vriend Floris bekend van de paal bij schiphol
Mijn stelling is: je maakt er niet veel kans mee als je God niet zelf wil laten spreken (bidden, bijbel voorhouden, Heilige Geest aanroepen en over Jezus vertellen) Een atheïst moet je namelijk nooit aanspreken op zijn intellectueel daar is de demon in hem zeer gedreven in…spreek hem aan met Jezus en hij zal je verachten maar nooit kunnen tegenspreken…bid voor mensen die zo vast zitten heb ze lief!
groet!
Het gaat hier niet om hersenkronkels, maar eenvoudigweg het resultaat van analytisch denken. Het is onderdeel van de ‘natuurlijke theologie’ Je kunt zelf uit de redenering opmaken dat ze steek houdt.
Van jouw reactie krijg ik bijna het gevoel dat nadenken voorbehouden is aan atheïsten die dat dan gelijk op een duivelse manier zouden doen. Het mensen ‘aanspreken met Jezus’ gaat dan blijkbaar buiten de logica om.
Natuurlijk moeten we bidden, maar ook moeten we de Here liefhebben met ons verstand. Daar gaat deze site m.n. over.
Heeft misschien de onderstaande tekst iets, met de bedoelingen van de Heere te maken.
Jer. 18:7 Het ene ogenblik doe Ik over een volk en een koninkrijk de uitspraak, dat Ik het zal uitrukken, afbreken en verdelgen;
8 maar bekeert zich dit volk waarover Ik een uitspraak deed, van zijn boosheid, dan zal Ik berouw hebben over het kwaad dat Ik hun dacht aan te doen.
9 Het andere ogenblik doe Ik over een volk en een koninkrijk de uitspraak, dat Ik het zal bouwen en planten;
10 maar, doet het wat kwaad is in mijn ogen door niet naar mijn stem te horen, dan zal Ik berouw hebben over het goede waarmede Ik had gezegd hun te zullen weldoen.
11 ¶ Nu dan, zeg toch tot de mannen van Juda en de inwoners van Jeruzalem: Zo zegt de HERE: zie, Ik bereid rampspoed over u en beraam tegen u een plan; bekeert u toch een ieder van zijn boze weg en betert uw handel en wandel.
12 Doch zij zeggen:
Het baat niet,
want wij zullen onze eigen gedachten volgen
en een ieder naar de verstoktheid van zijn boos hart handelen.
Als je denkt dat dat alleen maar een oudtestamentisch ietsis, dan wil ik graag de navolgende tekst aanhalen:
Openbaring 6:2 En ik zag, toen Hij het zesde zegel opende, en daar geschiedde een grote aardbeving en de zon werd zwart als een haren zak en de maan werd geheel als bloed.
13 En de sterren des hemels vielen op de aarde, gelijk een vijgeboom zijn wintervijgen laat vallen, wanneer hij door een harde wind geschud wordt.
14 En de hemel week terug als een boekrol, die wordt opgerold, en alle berg en eiland werd van zijn plaats gerukt.
15 En de koningen der aarde en de groten en de oversten over duizend en de rijken en de machtigen en iedere slaaf en vrije verborgen zich in de holen en de rotsen der bergen; {} {}
16 en zij zeiden tot de bergen en tot de rotsen:
Valt op ons en verbergt ons voor het aangezicht van Hem, die gezeten is op de troon, en voor de toorn van het Lam;
17 want de grote dag van hun toorn is gekomen en wie kan bestaan?
Is het probleem misschien, dat ik mij absoluut niet wens te schikken onder GOD, ……. hoogmoed?
Stel dat het de atheïst wel zou lukken om te refereren naar een absolute morele maatstaf. Stel dat het mogelijk zou zijn met het morele argument de God van de Bijbel te ontkennen. Welke God zou dan ‘ontzenuwd’ zijn? Precies. Alleen de de God van de Bijbel. Is met het verwerpen van de God van de Bijbel aangetoond dat God niet bestaat? Nee, natuurlijk niet.
ER ZIJN IMMERS ZO VEEL GODSBEELDEN, zoveel religies die alle een ander perspectief bieden op God, een eigen definitie van God hebben
Beste wie,oh wie?
meen je hier wat je zegt?
welke andere goden zijn er dan buiten de Schepper van Hemele en Aarde?
Hij zal dan aanvoeren dat God genocide liet plegen en mensen doelbewust te gronde richt.
Bedoel je hiermee misschien deze tekst:
In het zweet uws aanschijns zult gij brood eten, totdat gij tot de aarde wederkeert, dewijl gij daaruit genomen zijt; want gij zijt stof, en gij zult tot stof wederkeren. Gen. 3:14
Hier wordt de doodstraf uitgesproken voor het eerste mensenpaar en alle nakomelingen, die daaruit voorkomen
Naar onze maatstaven is dit immoreel.
Is dit immoreel?
Ik raad iederaan aan ook het derde en het vierde artikel en de daarbij horende discussies in deze reeks te lezen:
http://apologeet.com/2009/07/07/is-de-god-van-het-oude-testament-wreed-iii/
http://apologeet.com/2009/07/27/de-plaaggeest-en-de-geplaagde/
Met vriendelijke groet,
Jelmer
Niemand heeft ooit God gezien en niemand weet hoe God er uitziet.Het “Godsbeeld” werd door de mens geschapen. Na het polytheïsme kwam het monotheîsme en alle ander goden werden waardeloos en verdoemd. De ene God die overbleef vindt men in het Oude Testament vol gruwelijkheden en aansporing tot het doden van onschuldige mensen (homesexuelen, niet-maagden, overspeligen, ongelovigen, blasfemisten, waarzeggers, enz.). De lijst is zeer lang.Dat kan dan natuurlijkgeen God zijn omdat de Bijbel ons een criminele God aanbiedt die heel de mensheid, dieren inbegrpenverdrinkt omdat hij ontevreden is over zijn schepping. Hij herhaalt zijn genocide met Sodom en Gomorre enz. Dus de Bijbelse God is een crimineel en we moeten dan zoeken naar een andere God. Einstein zei beschrijf me God dan zal ik antwoorden of ik geloof. God is een uitvindsel van de mensen en al de attributen die aan God worden toegechreven darvan werd nooit 1 vervuld. Is aijn almacht en oneindige goedheid : aarbevingen, tsunami’s, overstromingen, aardeverschroeiing, enz.? Waarom in een dictotor geloven “God” en de miljoenen andere goden die de mens heeft uitgevonden, die zijn even geloofwaardig. Er bestaat geen goddelijke moraal. God heeft nooit een letter geschreven en zeker niet de gruwelijke criminoge heilige boeken. Dan zou hij geen God zijn. De misdaden worden gepleegd in naam van een m:ythische God. Als de mensen morgen niet meer geloven is “God” dood. Alleen het geloof doet hem leven. Hou daarmee op een respecteert een menselijke moraal van goedheid, gelijkheid van mannen en vrouwen, eerlijkheid, vrijheid en broderlijkheid. God heeft daarmee niets te maken hij heeft nooit iets gedaan voor de mensheid nog voor de miljoenen :mensen die sterven van honger. Een liefdevolle God die nooits diets deed voor de mensheid, is irrationeel.
Ik begrijp dat je de menselijke moraal als maatstaf neemt om God de maat te meten. Het probleem is natuurlijk dat de menselijke maat ontologisch gezien arbitrair en relatief is. De mens kan zelf nooit een absoluut ijkpunt verschaffen of zijn. Daarmee verdwijnt het argument tegen God in de prullebak. Als hij niet bestaat, zul je dat op een andere manier moeten proberen te beargumenteren, Je hebt weinig tot niets gedaan om je stelling te staven dat God voor zijn bestaan van ons geloof afhankelijk is.