Pro-lifers en pro-choicers staan tegenover elkaar in het abortusdebat. Pro-choicers zien pro-lifers vaak als fundamentalisten die in Naam van hun God de abortuspraktijk proberen te veranderen. De argumenten van de pro-life beweging worden eenvoudig terzijde geschoven met de gedachte dat religie zijn beste tijd wel gehad heeft.
Hoewel het inderdaad waar is dat abortus een gruwel is in Gods ogen en dat we met de bijbel een aansprekend argument in handen hebben tegen abortus, is het niet nodig een beroep te doen op welke godsdienst dan ook om een case tegen abortus te bouwen. Zeker, de christelijke levensbeschouwing biedt m.i. de beste context voor de bescherming van het ongeboren leven. Ook geloof ik dat de realiteit aangaande abortus bepaald wordt door hoe God ertegen aankijkt. Maar christenen en niet-christenen hebben voldoende grond om samen tegen abortus te zijn. Christenen hoeven niet naar artikelen van hun geloof te verwijzen om niet-christenen daarvan te overtuigen.
Vanuit die optiek daarom hier een case tegen abortus op gronden die wij allen gemeen hebben.
Eeuwenlang hebben volken en culturen bij de formulering van waarden en rechten het recht op leven van een mens als uitgangspunt genomen. Zonder dat recht vervalt alles tot chaos. John Lock stelde in de 17de eeuw dat elke mens recht op veiligheid heeft. Recht op leven en recht op veiligheid (en dus bescherming) maken deel uit van een basale notie van mensenrechten in welke vorm dan ook. Slechts weinig mensen zullen het hier niet mee eens zijn.
Het is niet moeilijk om in te zien dat embryo en foetus onder dit recht op leven en bescherming vallen. Elk menselijk embryo of foetus moet gezien worden als menselijk leven. Diegenen die argumenteren dat een embryo of foetus niet volwaardig menselijk leven vertegenwoordigt, verzuimen aan te geven waar de grens tussen minderwaardig en volwaardig ligt. Die grens is ook niet te trekken. Ons onvermogen om de grens tussen onvolwaardig en volwaardig scherp te trekken, moet ons ertoe nopen uiterst voorzichtig te werk te gaan. En juist omdat het menselijk leven kostbaar is en het dat recht op leven en bescherming geniet, moeten wij embryo en foetus het voordeel van de twijfel geven.
Er wordt soms gezegd dat, aangezien de foetus voor zijn leven afhankelijk is van de baarmoeder en daarbuiten niet kan overleven, er niet sprake is van volwaardig menszijn. Dit argument faalt echter om abortus te rechtvaardigen. Het is maar zeer de vraag of volwaardig menselijk leven afhankelijk is van het predikaat ‘onafhankelijk’. Of, om het eenvoudiger te zeggen, onafhankelijkheid is geen eigenschap van volwaardig menselijk leven. Afhankelijkheid bestaat in diverse stadia van het menselijk leven na de baarmoeder. Denk aan het pas geboren kind, de mens gedurende zijn jeugd, de mens in zijn ouderdom, of tijdens ziekte. Er zijn mensen die afhankelijk zijn vanwege een handicap. Anderen zijn op alle mogelijke manieren afhankelijk van mensen en instanties die boven hen staan: de werkgever, de staat, de school, de teamleider , de hulpverlener, etc. Stel je voor dat we mensen die vastzitten na een aardbeving laten creperen, omdat ze afhankelijk zijn en niet zelfstandig kunnen overleven?
Het lijkt er eerder op dat afhankelijkheid juist een eigenschap is van het menselijk leven. Iedereen is afhankelijk van andere mensen en samen met de hulp van anderen kom je verder in het leven. Wanneer afhankelijkheid een reden wordt om iemand te vernietigen, mogen de nog levende afhankelijken (vrijwel iedereen dus) bang worden voor degenen van wie ze afhankelijk zijn. Afhankelijkheid vraagt om bescherming, niet vernietiging. Juist de beschermwaardigheid van het menselijk leven noopt tot intensievere beschermende actie naarmate het leven kwetsbaarder is.
De nog overblijvende argumenten vóór abortus, nl. de slechte vooruitzichten voor de levenskwaliteit van de moeder of de levenskwaliteit van de foetus, blijken ongegrond in het licht van het bovenstaaande. Het feminisme heeft er sterk op gehamerd dat de vrouw baas moet zijn in eigen buik. Daarmee is de onderdrukking van de vrouw door de man vervangen door een tirannie van de ‘drager’ over de ‘parasiet’. Achterstelling wordt vervangen door moord. Natuurlijk heeft de vrouw recht op veiligheid, zelfbeschikking en zelfontplooiing. In dat opzicht is er terechte aandacht voor de emancipatie van de vrouw. Dat recht staat echter tegenover het recht op leven van het ongeboren kind. Het recht op leven is evident zwaarwegender dan het recht op zelfontplooiing en zelfbeschikking.
De slechte levensverwachting van het ongeboren kind kan soms ook als argument aangehaald worden om abortus te plegen. Het ongeboren kind is gehandicapt, heeft geen goed toekomstvooruitzicht, zal geen liefde ontvangen, etc. Is het potentiële recht van een mens op een goede toekomst, liefde en veiligheid aanleiding om een fundamenteler recht van die mens, nl. het recht op leven, ongedaan te maken? Ook dit argument ontkracht zichzelf.
Het recht op leven is een primair recht van elke mens. De foetus bezit eveneens dit recht op leven. De argumenten die worden aangevoerd om abortus te rechtvaardigen stranden in hun poging de foetus van dit recht te ontdoen.
Gearchiveerd onder: abortus,artikel,filosofie getagged: | abortus,embryo,feminisme,foetus,natuurrecht,rechten van de mens
U noemt Locke, die door Peter Singer wordt geciteerd vanwege zijn definitie van een ‘persoon’. Lees ter informatie ‘Tussen leven en dood’ van Singer, waarin hij – juist gebaseerd op de definitie van een persoon van Locke – (o.a.) een punt maakt voor abortus.
Afhankelijkheid is geen goed criterium in deze. (levenskwaliteit is een betere, maar dat terzijde)
Ik denk zelf dat er geen absolute scheiding bestaat in de overgang tussen een persoon en een niet-persoon. Maar het feit is dat we dat onderscheid desondanks toch maken. Bijvoorbeeld tussen mensen en dieren. Waar een foetus beschermwaardig is, omdat het ontstaan is uit de samensmelting van een menselijke ei- en spermacel, gaat de volgroeide koe, met een oneindig veel complexer en rijker sociaal en cognitief leven, zonder al te veel mededogen naar de slachtbank. Bottom line: wanneer een foetus wordt geaborteerd is het verlies aan levenskwaliteit oneindig veel kleiner dan wanneer een volwassen koe wordt geslacht. Daar hebben we echter doorgaans geen enkel probleem mee. Sommigen baseren zich zelf op Genesis in die zin (‘onderwerpt de aarde’) en ook in de rest van de bijbel heeft god het niet op met dieren. Intelligente varkens worden de zee ingestuurd.
En ook laat u het geval achterwege waarin voor de moeder een serieuze kans bestaat op overlijden: de beschermwaardigheid van het leven van de vrouw staat dan tegenover die van een foetus.
De beschrijving van een foetus als ‘parasiet’ is nogal kenmerkend mannelijk naar mijn idee. Als die beschrijving accuraat is, zult u óók op zoek moeten naar een verklaring voor al die vrouwen die in dubio verkeren over abortus. Zo zijn er gevallen waarbij het aannemelijk is dat het kind in kwestie nooit het cognitieve, sociale of lichamelijke vrijheid zal hebben die een koe zal ontwikkelen. Een niet-christelijk (niet antropocentrisch) argument tegen abortus zal dit dichotome denken moeten verklaren. U laat dat achterwege.
Niettemin kan ik wel concluderen dat u een aantal goede redenen op schrift hebt gezet voor christenen om strikt vegetariër te worden. Het enige dat daarbij nog mist is uw inzicht in common descent. Maar daarvoor is u reeds voldoende materiaal voor handen gegeven in andere reacties.