De Apologeet

Wat is er precies bij de EO aan de hand? Niemand weet het hoewel velen natuurlijk vínden dat ze weten hoe de vork in de steel steekt. ‘Loopt een man over het water’ is het zoveelste debakel dit jaar waarbij de omroep een nat pak haalt. Het lijkt allemaal geen consequenties te hebben voor betrokken personen en de te voeren strategie. Verwijten dat het evangelistische vuur van de EO gedoofd is worden gepareerd met verwijzingen naar de strenge eisen van het publieke omroepbestel en de macht van de netcoördinator.

Er zijn verschillende scenarios mogelijk:

1. De EO is een omroep geworden waar onder de noemer van postmoderniteit een zekere lauwheid en vrijzinnigheid heeft postgevat. De in zekere zin afvallige koers kan niet langer verdoezeld worden.

2. De EO heeft het zwaar te verduren in omroepland. Ze willen pal staan voor het evangelie. Ze proberen wanhopig de banier van de waarheid omhoog te houden. Maar tijden veranderen. De eisen binnen het publieke bestel maken een authentieke evangelieverkondiging onmogelijk.

3. De EO is de weg kwijt. Het is niet zozeer een zuurdesem van vrijzinnigheid, maar meer een gebrek aan visie en helder geformuleerde strategie. De sterke leiders en bevlogen visionairs van vroeger hebben plaatsgemaakt voor managers en programmamakers.

4. De EO weet precies wat het doet. Ze zijn niet gek en snappen hoe boodschappen via formele en informele communicatienetwerken de wereld ingaan. Het medium televisie is niet langer het primaire medium maar meer de media-aandacht er omheen. Daarom zorgt de EO er telkens voor dat er rumoer is rondom het evangelie. Het maakt namelijk niet uit wát ze van je zeggen als ze maar over je blijven praten.

Er zullen vast nog meer verklaringen zijn van wat er bij de EO aan de hand is. Zegt u het maar.

Zelf denk ik dat optie 2. zeker waar is. Het omroepbestel is vanwege de druk uit de commerciële hoek langzaam maar zeker gedwongen om te transformeren tot een bedrijf waar kijkcijfers belangrijker zijn geworden dan kwaliteit of het voldoen aan de wereldbeschouwelijke uitgangspunten van de oproep zelf.

Vreemd eigenlijk. Daar was het bij het omroepbestel aanvankelijk toch om te doen geweest? Wat is nu nog het verschil tussen publiek bestel en commerciëel systeem? Waarom wordt er nog zoveel belastinggeld gepompt in het publieke bestel als de kijkcijfers allesbepalend zijn geworden? Het is commercieel versus commercieel geworden.

Of opties 1. (vrijzinnigheid) en 3. (gebrek aan visie) waar zijn laat ik graag aan deskundigen en insiders open. Soms ben ik echter bang dat optie 4. waar is. De EO doet dit express. Ga maar na. Dit is al de vierde keer dit jaar dat er gedoe is rondom de EO. Eerst hadden we Knevel die doordacht een ondoordachte handtekening zette tegen de zesdagenopvatting t.a.v. de schepping. Daarna had Arie Boomsma een onzinnig gesprek met Dorenbos over de evolutie bij ‘De wereld draait door’. Vervolgens toont Arie zijn liefde voor homo’s door zijn mannelijk lichaam in behoorlijk volle glorie te tonen in een homoglossy. Dan wordt een documentaire over TRIN ineens niet uitgezonden en nu dan ‘Loopt een man over het water’.

Volgens Arie is dat allemaal geweldig. CIP meldt dat Boomsma al vooraf wist dat er veel commotie zou ontstaan. “Ik hou er heel erg van. Ik vind het goed als het een beetje wringt en er ook een beetje discussie en frictie is,” aldus Boomsma in SBS Shownieuws. Ook in RTL Boulevard liet Boomsma weten blij te zijn met alle aandacht. “Het heeft het Journaal weer gehaald, we zitten in Boulevard. Het gaat maar door. Provocatie is oké als het inhoudelijk is. Dan maakt het veel los, dan gaan mensen erover praten en dan gebeurt er iets. Het is gewoon een fantastisch programma.“

Is dit soms ook de mening van de EO directie? Ik hoop het niet. Wat ik namelijk zie, is dat de zaak van het evangelie averij oploopt. Het is typisch postmodern om te willen communiceren door een ‘buzz’ te creëren. Laat er maar opschudding ontstaan; de hype doet zijn werk en vindt zijn weg naar alle oren en alle schuilhoeken van het hart. Voorwaarde is wel dat het smeuïg is, dat het een dosis achterklap met zich meebrengt. Een goede media-actie die als een viral (officiële reclamterm voor lopend vuurtje) automatisch zijn werk doet moet de basale driften van de mens aanspreken om effectief te zijn. Roddel, schandaal, vunzigheid zijn de elementen van een effectieve mediahype.

Jezus gaf ons echter niet de opdracht om uit te gaan in de wereld en mediahypes te veroorzaken. Het kruis wordt gepredikt in zwakheid, eenvoud en authenticiteit. Het mediagedoe rondom de EO veroorzaakt het tegenovergestelde van een gezonde verkondiging. Ik zie publiek bij ‘De wereld draait door’ gniffelen. Ik lees dat Linda de Mol Arie’s gestuntel een ‘geschenk uit de hemel’ noemt. Ik hoor de domme dj’s van 3fm al schaterlachend cabaretier Guido Weijers introduceren die grapjes over Jezus maakt die met EO-geld tot stand zijn gekomen.

Hoelang blijft de EO nog door rollebollen in gevecht met zijn eigen identiteit? Hoelang wordt de zaak van het evangelie nog geschaad? Mediahype is het slechtst denkbare evangelisatiemiddel. Laten we van het evangelie alsjeblieft geen soap maken.